Polskie 100 lat: Polskie Państw Podziemne. Aspekty cywilne

cykl dokumentalny Polska 2019   od 12 lat
Reżyseria:Ewa Sochacka-Kraśko
W skrócie:W 1939 r. powstały struktury podziemne wojska i władzy. W 1942 r. Kierownictwo Walki Podziemnej, a w 1944 Rada Jedności Narodowej. W 1945 r. Sowieci aresztowali liderów Polskiego Państwa Podziemnego.

Oglądaj w telewizji

Data Godzina Stacja
nie znaleziono żadnej emisji

Opis

Na początku XX wieku minęło ponad 100 lat od czasu, gdy Polska utraciła Niepodległość. Kilkakrotnie podejmowano walkę zbrojną, by doprowadzić do odrodzenia Rzeczpospolitej. W latach dziewięćdziesiątych XIX wieku zaczęły kształtować się nowoczesne ruchy ideowe, które stały się fundamentem polskiego życia politycznego: ruch socjalistyczny, narodowy, ludowy oraz chrześcijańsko-demokratyczny. Działacze wywodzili się z młodej inteligencji i nie zgadzali się na bierność wobec zaborców. W kierownictwie Polskiej Partii Socjalistycznej na czoło wysunął się Józef Piłsudski. Przywódcą tajnej Ligi Narodowej został Roman Dmowski. W działaniach wielu Polaków dominowała idea pracy organicznej, której celem był rozwój gospodarczy i likwidacja zacofania cywilizacyjnego. Jej zwolennicy byli zdecydowani trwać przy polskości, ale rezygnowali z walki o suwerenność.

W tym odcinku

Jesienią 1939 roku rozpoczęto organizowanie w Polsce struktur podziemnych wojska i władzy politycznej. Pierwszym delegatem rządu został Cyryl Ratajski, a po nim tę funkcję kolejno objęli Jan Piekałkiewicz i Jan Stanisław Jankowski. W grudniu 1942 roku powstało Kierownictwo Walki Cywilnej z wydziałami m.in. sądowym i sabotażowym, które w 1943 roku połączono z Kierownictwem Walki Konspiracyjnej, tworząc Kierownictwo Walki Podziemnej. W tym czasie Departament Spraw Wewnętrznych opracowywał plany objęcia po wojnie polskich ziem zachodnich. W styczniu 1944 roku utworzono Radę Jedności Narodowej - konspiracyjną reprezentację głównych partii politycznych, z przewodniczącym Kazimierzem Pużakiem. W marcu 1945 roku Sowieci aresztowali 16 liderów Polskiego Państwa Podziemnego, a na moskiewskim procesie część z nich skazano na długoletnie więzienie, wielu już nie wróciło z więzień. Latem 1945 roku mocarstwa zachodnie wycofały uznanie dla rządu londyńskiego na rzecz stworzonego przez Sowietów Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej.